شاید اگر آشنایی کمی با خودرو و قطعات و لوازم آن داشته باشید حتی یکبارهم که شده عبارت بالانس چرخ خودرو را شنیده‌اید و یا برای برقراری تعادل چرخ‌های خودروی خود یا همراه دوستان و خانواده برای بالانس چرخ به مراکز بالانس خودرو رفته باشید. اما سوالی که مطرح می‌شود این است که بالانس چرخ خودرو چیست؟ و چرا تا به این حد اهمیت دارد؟ اگر به دنبال پاسخ این سوالات هستید با ما تا پایان این مطلب همراه باشید.

بالانس چرخ خودرو چیست؟

بالانس کردن چرخ‌های خودرو به معنای رفع تمام بخش‌های نامتعادل ایجاد شده در رینگ و چرخ‌های خودرو می‌باشد که در اثر دلایلی نظیر

  • فشار ناگهانی
  • فشار در مدت زمان‌ خاص

بوجود آمده است. عمل بالانس با استفاده از دستگاه‌های مخصوص و به روش‌های مختلفی انجام می‌شود. متعادل و بالانس بودن چرخ خودرو از مهم‌ترین الزمات خودرو می‌باشد و یکی از شرایط مناسب برای عملکرد بهینه لاستیک، افزایش طول عمر لاستیک و کاربرد بهتر خودرو است.

با بالانس چرخ‌ها، وزن خودرو و لاستیک‌ها در حین عملکرد به صورت یکسان توزیع می‌شوند و به این ترتیب سایش یکنواخت هر چهار لاستیک روی جاده امکان‌پذیر شده و برای خودرو و سرنشینان، سواری مناسب و ایمنی فراهم خواهد شد. زیرا عدم تعادل چرخ‌ها پیامدهای منفی زیادی به همراه خواهد داشت.

اهمیت و ضرورت بالانس چرخ خودرو

چرخ‌ها زیر مجموعه سیستم تعلیق خودرو و یکی از اجزای اصلی جابجایی حرکت خودرو می‌باشند. لاستیک خودرو  آخرین جز سیستم تعلیق است که وزن خودرو را تحمل کرده و ارتباط نهایی بین ماشین و زمین را فراهم کرده و با بکارگیری قوانین نیوتن، عمل و عکس‌العمل، اصطکاک و … حرکت ماشین را امکان‌پذیر می‌نماید. ضربه‌های وارد شده به خودرو در اولین مرحله به چرخ‌ها وارد شده و ارتعاشات توسط چرخ خودرو کاهش می‌یابد.

در زمان رانندگی در جاده‌های ناهموار، عبور از مسیرهای سنگلاخی، عبور از دست‌اندازها و بسیاری موارد دیگر موجب خروج لاستیک‌ها از حالت تعادل می‌شوند. در چنین شرایطی ضربات و ارتعاشات بیشتری به فرمان خودرو وارد خواهد شد و به لاستیک‌ها آسیب وارد می‌گردد. همچنین با گذشت زمان جلوبندی خودرو نیز آسیب دیده و مشکلات بسیاری برای خودرو ایجاد خواهد شد. با توجه به موارد ذکر شده و برای جلوگیری از ایجاد چنین آسیب‌هایی به خودرو اهمیت بالانس چرخ خودرو بیشتر نمایان شده و بهتر است بعد از هر 8 تا 9 هزار کیلومتر رانندگی بالانس چرخ‌ها بررسی شود. به زبانی ساده‌تر و گویاتر توصیه می‌کنیم هر 6 ماه یکبار برای بالانس لاستیک خودرو اقدام نمایید.

اهمیت و ضرورت بالانس چرخ خودرو

نشانه‌های بالانس نبودن چرخ‌های خودرو

هنگام رانندگی و استفاده از خودرو برخی از علائم و نشانه‌ها گویای عدم تعادل چرخ‌ها می‌باشند و به شما هشدار می‌دهند برای بالانس چرخ خودرو اقدام کنید. این نشانه‌ها عبارتند از:

  • لرزش فرمان: یکی از اصلی‌ترین و قابل لمس‌ترین نشانه‌های عدم تعادل چرخ‌ها، لرزش فرمان در حین رانندگی می‌باشد. این موضوع برای رانندگی کم تجربه نیز به سادگی قابل تشخیص می‌باشد. البته ممکن است دلایل دیگری هم باعث لرزش فرمان شوند که بهتر است برای بررسی دقیق‌تر و اطمینان بیشتر به مکانیک مراجعه کنید.
  • کاهش پایداری خودرو: عدم پایداری و کنترل خودرو در اثر عدم تعادل چرخ‌ها ایجاد شده و در پیچ‌ها و حرکت با سرعت بالا بیشتر مشهود است و عدم توجه به این موضوع می‌تواند خسارت‌های جبران‌ناپذیری برای راننده و سرنشینان به همراه داشته باشد.
  • افزایش مصرف سوخت خودرو: در صورت که با افزایش مصرف سوخت خودرو مواجه شدید پیش از بررسی سایر قطعات برای بالانس چرخ خودرو اقدام نمایید.
  • خرابی بیش از حد قطعات نیز یکی دیگر از علائم عدم تعادل چرخ‌ها می‌باشد.
  • فرسایش لاستیک‌ها: همانطور که اشاره شد عدم تعادل چرخ‌ها باعث عدم توزیع یکنواحت وزن و نیرو بین چرخ‌ها شده و نتیجه آن فرسایش و کاهش عمر مفید لاستیک می‌باشد.
  • شتاب و ترمزگیری ضعیف: در صورتی که چرخ‌ها بالانس نباشند، موجب می‌شود نیروی مفید کمی برای شتاب‌گیری ویا ترمزگیری صرف شود و شتاب و ترمزگیری عملکرد ضعیفی داشته باشد.

انواع بالانس چرخ خودرو

بالانس خودرو به دو روش استاتیکی و داینامیکی انجام می‌گردد که در ادامه معرفی شده‌اند:

بالانس استاتیکی (ایستا)

در روش استاتیکی چرخ روی یک محور افقی قابل چرخش، نصب می‌گردد. در این حالت اگر چرخ نامتعادل باشد به دلیل وزن بیشتر پایین‌تر قرار می‌گیرد. در این حالت برای برقراری تعادل، وزنه‌ای با وزن مناسب در جای مناسب که نقطه‌ای مقابل آن و در بالای رینگ می‌باشد، قرار می‌گیرد. در صورتی که وزنه‌ها به صورت صحیح انتخاب شده باشند و در مکان درستی قرار گیرند، عدم تعادل رفع خواهد شد.

بالانس داینامیکی (پویا)

در روش داینامیکی علاوه بر تعیین نقاط نامتعادل، عدم توازن چرخ‌ها نسبت به صفحه تقارن عمودی نیز سنجیده می‌شود و با مشاهده عدم توازن، بالانس چرخ خودرو انجام می‌گردد. لازم به ذکر است بالانس داینامیکی نسبت به استاتیکی بهتر می‌باشد.

انواع بالانس چرخ خودرو

ارتباط بالانس چرخ خودرو بر لرزش چرخ‌ها

یکی از قطعات فلزی خودرو رینگ می‌باشد و همیشه در معرض عیوب متعددی قرار دارد. زمانی که مشکلی در رینگ ایجاد گردد نشانه‌های آن در سایر بخش‌ها نظیر لرزش چرخ‌های خودرو و برهم خوردن بالانس آنها نمایان می‌شود. از این رو ممکن است گاهی در زمان بالانس کردن چرخ‌ها متوجه آسیب رینگ شده و مجبور به تعویض آن شوید.

بهترین حالت این است که بالانس چرخ را با استفاده از دستگاه و به صورت درجا بررسی کنید. زیرا در این روش سیستم تعلیق خودرو نیز بررسی شده و به دلیل آنکه چرخ‌ها از محل خود خارج نمی‌شوند، فرایند بالانس با دقت بالاتری انجام می‌گردد.

نکاتی مهم در زمان بالانس کردن چرخ‌های اتومبیل

در صورتی که چرخ‌های جلو بالانس نباشند در سرعت‌های بین80 تا 90 کیلومتر، می‌توان به سادگی مشکل عدم عادل چرخ‌ها را حس کرد.

در صورتی که در سرعت‌های بین 120 تا 140 تایرها دچار لرزش شوند نشان دهنده عدم بالانس چرخ‌های عقب می‌باشد. لازم به ذکر است بعد از هر بار تعویض جای لاستیک‌ها را به صورت ضربدری یا خطی جابجا کنید و مجددا برای بالانس چرخ خودرو اقدام نمایید.

در برخی موارد لرزش تایر و محور به دلیل عدم بالانس چرخ‌ها نبوده و با اتصلات ماشین ارتباط دارد. این موضوع بیشتر در خودروهایی با محور متحرک جلو به چشم می‌خورد.

بالانس کردن چرخ‌ها باعث حذف لرزش و ناهمگونی‌ حرکت لاستیک‌ها شده و موجب کاهش آسیب‌های بعدی می‌شود. گاهی این ایرادها از کارخانه تولیدی وجود داشته و از همان ابتدا در کارخانه رینگ و لاستیک ناهمگن ساخته شده‌اند.

در صورتی که چرخ‌ها بالانس نباشند به پولوس و سایر اتصالات آسیب وارد می‌گردد.